Józef Olszyna-Wilczyński

Odznaczenia

  • Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

  • Krzyż Niepodległości

  • Krzyż Walecznych (czterokrotnie)

  • Złoty Krzyż Zasługi

  • Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921

  • Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

  • Znak oficerski „Parasol”

  • Złota Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia

  • Krzyż Zasługi Wojskowej III klasy (Austro-Węgry)

  • Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja)

  • Order Pogromcy Niedźwiedzia III klasy (Łotwa)

  • Medal Zwycięstwa

Cytaty:

„Gen. Olszyna-Wilczyński czekał w m. Teolin do ostatniej chwili; dnia 21.IX zdecydował się wyjechać w kierunku granicy; razem z generałem była jego żona i adiutant kpt. st. sp. Strzemeski oraz szofer. Wyjechali dnia 22.IX o świcie i po paru minutach zostali zatrzymani przez dwa sowieckie czołgi. Po rozstrzelaniu generała i adiutanta, czołgi odjechały, a żona adiutanta i szofer przejechali na teren Litwy.”

Pułkownik Kazimierz Skrzywan

Józef Konstanty Olszyna-Wilczyński

ur. 27.11.1890 r. w Krakowie – zm. 22.09.1939 r. pod Sopoćkiniami

Uczęszczał do Gimnazjum Klasycznego św. Anny w Krakowie. W 1910 r. podjął studia na Wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Lwowskiej.

W czasie studiów służył w austriackim 16 pułku piechoty Obrony Krajowej w Krakowie i ukończył Szkołę Oficerów Rezerwy uzyskując stopień kadet-feldfebla. Przed wybuchem I wojny światowej związany był z Polskimi Drużynami Strzeleckimi.

W 1914 r. zmobilizowany do macierzystej jednostki, a potem przeniesiony do I Brygady Legionów Polskich. Do 1917 r. brał udział w walkach jako dowódca kompanii, a następnie batalionu w 5 pułku piechoty. Odmówił złożenia przysięgi cesarzowi Niemiec, przez co przymusowo wcielono go do regularnej armii austriackiej i wysłano na front francuski i włoski. Później został przeniesiony na Ukrainę, gdzie zorganizował koło Polskiej Organizacji Wojskowej.

Uczestniczył w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej. W 1918 r. został ranny i trafił do niewoli ukraińskiej.

W 1919 r. został awansowany na stopień podpułkownika i mianowany dowódcą III Brygady Legionów. Później dowodził I Brygadą Legionów i ponownie III Brygadą Legionów. W 1920 r. został komendantem Kijowa. Rok później brał udział w ochronie III powstania śląskiego. Od 1922 roku pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie.

W 1923 r. został przeniesiony do Departamentu V Inżynierii i Saperów Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. W 1924 r. objął stanowisko dowódcy 2 Brygady Ochrony Pogranicza w Baranowiczach, a w 1925 r. 1 Brygady Ochrony Pogranicza w Zdołbunowie.

W 1927 r. mianowany dowódcą 10 Dywizji Piechoty w Łodzi, którą dowodził do 1935 r. W 1938 r. został dowódcą Okręgu Korpusu nr III w Grodnie. We wrześniu 1939 r. dowodził Grupą Operacyjną „Grodno”. Po otrzymaniu rozkazu rozwiązania oddziału przebywał w Sopokiniach pod Grodnem, gdzie prawdopodobnie współorganizował pierwsze grupy konspiracji zbrojnej.

22 września wraz z żoną, adiutantem i szoferem jechał samochodem w kierunku granicy litewskiej. Pojazd został zatrzymany przez radzieckie czołgi. Czołgiści ograbili pasażerów, zaś generała i jego adiutanta rozstrzelano.

  1. Fot: Zbiory NAC. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny – Archiwum Ilustracji.
    1936. Generał Józef Olszyna-Wilczyński.
  2. Fot: Zbiory NAC. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny – Archiwum Ilustracji.
    1937. XIV Zjazd Legionistów w Krakowie. Delegacje poszczególnych jednostek w drodze na Wawel. Na czele delegacji 5 Pułku Piechoty Legionów transparent z napisem „Komendant mówi: ma liczbę 5…”. Widoczni m.in. premier generał Felicjan Sławoj Składkowski, dowódca Okręgu Korpusu III generał Józef Olszyna-Wilczyński.
  3. Fot: Zbiory NAC. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny – Archiwum Ilustracji.
    1927 – 1936. Generał Józef Olszyna-Wilczyński.
  4. Fot: Zbiory NAC. Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny – Archiwum Ilustracji.
    1937. Wręczenie lekkoatletce Jadwidze Wajs (z bukietem kwiatów) Wielkiej Honorowej Nagrody Sportowej w Państwowym Urzędzie Wychowania Fizycznego w Warszawie. Ponadto widoczni m.in.: pułkownik Władysław Kiliński (I rząd, trzeci z lewej), dyrektor Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego generał Józef Olszyna-Wilczyński (I rząd, czwarty z lewej), pułkownik Kazimierz Glabisz (stoi na prawo za Jadwigą Wajs), pułkownik Zygmunt Gilewicz (I rząd, pierwszy z lewej w mundurze). Z boku stoi nagroda przechodnia rzeźba Alfonsa Karnego „Dziewczyna ze skakanką” przyznawana co roku laureatom Wielkiej Honorowej Nagrody Sportowej, ufundowana przez generała Józefa Olszynę-Wilczyńskiego.
Roman<br>Abraham
Roman
Abraham
Władysław<br>Anders
Władysław
Anders
Mikołaj<br>Bołtuć
Mikołaj
Bołtuć
Mieczysław<br>Boruta-Spiechowicz
Mieczysław
Boruta-Spiechowicz
Franciszek<br>Dindorf-Ankowicz
Franciszek
Dindorf-Ankowicz
Józef<br>Dowbor-Muśnicki
Józef
Dowbor-Muśnicki
Józef<br>Haller
Józef
Haller
Stanisław<br>Haller
Stanisław
Haller
Eugeniusz<br>de Henning-Michaelis
Eugeniusz
de Henning-Michaelis
Edmund<br>Kessler
Edmund
Kessler
Franciszek<br>Kleeberg
Franciszek
Kleeberg
Ludwik<br>Kmicic-Skrzyński
Ludwik
Kmicic-Skrzyński
Tadeusz<br>Kutrzeba
Tadeusz
Kutrzeba
Mieczysław<br>Linde
Mieczysław
Linde
Aleksander<br>Litwinowicz
Aleksander
Litwinowicz
Józef<br>Olszyna-Wilczyński
Józef
Olszyna-Wilczyński
Gustaw<br>Orlicz-Dreszer
Gustaw
Orlicz-Dreszer
Ryszard<br>Paszko
Ryszard
Paszko
Józef<br>Piłsudski
Józef
Piłsudski
Tadeusz<br>Rozwadowski
Tadeusz
Rozwadowski
Stanisław<br>Rouppert
Stanisław
Rouppert
Juliusz<br>Rómmel
Juliusz
Rómmel
Władysław<br>Sikorski
Władysław
Sikorski
Leonard<br>Skierski
Leonard
Skierski
Felicjan<br>Sławoj Składkowski
Felicjan
Sławoj Składkowski
Wiktor<br>Thommée
Wiktor
Thommée
Michał<br>Tadeusz Tokarzewski-Karaszewicz
Michał
Tadeusz Tokarzewski-Karaszewicz
Józef<br>Unrug
Józef
Unrug
Bolesław<br>Wieniawa-Długoszowski
Bolesław
Wieniawa-Długoszowski
Włodzimierz<br>Zagórski
Włodzimierz
Zagórski
Lucjan<br>Żeligowski
Lucjan
Żeligowski
Wielkość tekstu
Kontrast